Safety newsflash: Hitteslag, zonnesteek en Hypoglycaemie (hypo)


 

Nu we midden in de zomermaanden zitten en iedereen geniet van de zon.  Willen we in dit maandthema  toch wel even stilstaan bij de gevaren van de zon.  Geniet maar wees voorzichtig!

Hitteslag, zonnesteek en hypoglycaemie (hypo)

Een hitteslag kan ook zonder sprankelende zon.  Ons koelsysteem kan falen bij b.v. vochtige tropenwarmte, waarbij zweet niet kan verdampen, of bij een te grote spierinspanning.

Een zonnesteek is het gevolg van te veel zonnestraling op het hoofd en de nek.

Een zonnesteek en hitteslag zijn meestal het gevolg van zout- en vochtverlies.

Door een verhoging van de lichaamstemperatuur van diabetisch patiënten kan het voorkomen dat de bloedsuikerwaarde zo laag (<3,5) wordt dat er te weinig suiker in het bloed zit.  Wij noemen dat een hypo (hypoglycaemie).

Hitteslag

Een hitteslag gaat vooraf aan een zonnesteek.  Zon hoeft niet echt.  Arbeiders aan hoogovens  of in serres, marathon lopers, renners enz. zijn kandidaten voor een hitteslag.  Ook slecht ventilerende kleding kan vermijden dat warmte uit het lichaam verdampt en zodoende het hele lichaam op een te hoge temperatuur brengt.

Symptomen van een hitteslag

Hitteslag gaat gepaard met overmatig zweten, rode warme huid, verwardheid, slapte, spierkrampen en hoofdpijn.  De lichaamstemperatuur kan tegen de 40 graden oplopen.

Hoe handelen bij een hitteslag?

Meestal kan je zelf een hitteslag verzorgen.  Zolang het slachtoffer bij bewust zijn is, voldoende zweet en de lichaamstemperatuur onder de 38 graden blijft kan je het zelf verzorgen.  Anders is er medische hulp nodig.

  • De eerste hulp is schaduw zoeken en het slachtoffer afkoelen met koel water.  Gebruik geen ijskoud water.  Hierdoor zou kramp in de bloedvaten kunnen optreden, waardoor de warmteafgifte in de huid geblokkeerd wordt
  • Door overmatig zweten kan zouttekort ontstaan, geef slokjes water en een snuifje zout.  Bouillon en dunne soep zijn ook goed.  Bedek de blote huid met natte, koele doeken.  Probeer de doeken om de vijf minuten opnieuw nat te maken
  • Een ventilator kan ervoor zorgen dat de afkoeling nog beter is

Zonnesteek

Een zonnesteek is het gevolg van een veel te hoge oplopende temperatuur.  Dit beïnvloedt rechtstreeks de thermostaat in de hersenen waardoor deze helemaal ontregelt.

Symptomen van een zonnesteek

De lichaamstemperatuur kan oplopen tot 42 graden.  Dit is levensbedreigend.  Na eerst een rode huid en vuil transpireren gaat dat in ernstige vorm over in een bleke huid als gevolg van uitdroging.  De situatie is ernstig en kan gepaard gaan met verwardheid, hoofdpijn, slapte, epileptische aanvallen, problemen met bewegen en bewusteloosheid.  Ook de dood kan volgen.

Hoe handelen bij een zonnesteek?

Een zonnesteek is ernstiger dan een hitteslag en moet zo spoedig mogelijk door een arts behandeld worden.  De enige levensreddende behandeling is het snel omlaag brengen van de lichaams- temperatuur.  In het algemeen zullen er geen restverschijnselen na een (goed behandelde) zonnesteek zijn.  Probeer, in ieder geval tot dat de ambulance gearriveerd is, de patiënt zoveel mogelijk af te koelen (zoals bij een hitteslag) met koude, natte doeken.  Probeer deze doeken om de 5 minuten opnieuw nat te maken.  Een ventilator kan zorgen voor een betere afkoeling.  Geef water in kleine slokjes.  Geef iemand die bewusteloos is geen drinken want die kan stikken of braken wat een longontsteking in de hand werkt.

Hoe vermijden?

Hitteslag en zonnesteek zijn te voorkomen door goed te letten op warmte.

  • Wees slim in de zon
  • Kinderen en kalende mensen zet een petje of een hoedje op
  • Zoek afkoeling
  • Baby’s en kinderen, maar ook ouderen, niet te warm kleden
  • Drink voordat je dorst krijgt
  • Laat nooit een kind of een dier alleen achter in een afgesloten auto

Hypoglycaemie (hypo)

Een hypo kan voorkomen doordat de temperatuur buiten hoger is dan normaal en zodoende de insuline door de snellere bloedsomloop sneller in het lichaam wordt opgenomen.  Ook kan er te weinig gegeten zijn, te veel medicijnen of insuline gebruikt zijn, of het slachtoffer/patiënt kan een grotere bewegingsbelasting gehad hebben.

Symptomen van een hypo

Gestoorde fijne motoriek, concentratieverlies, hartkloppingen, zweten, bleke huid, beven, angstgevoelens, hongergevoel, verwardheid, hoofdpijn, dromen, vermoeidheid, dubbel zien, ernstige sufheid, onwillekeurige spierbewegingen, agressief gedrag, voorbijgaande verlammingen, spraakuitval, coma (wijde pupillen), zijn de symptomen van een hypo.

Hoe handelen bij een hypo?

Zolang een patiënt nog bij bewustzijn is, deze patiënt wat te eten en/of te drinken geven; dextro tabletten zijn goed, maar ook een glas normale cola of fruitsap of suikerwater en een koolhydraatrijke maaltijd nuttigen is een goede remedie.

Zo zijn er dus bepaalde symptomen die gelijk zijn aan een hitteslag of zonnesteek.  Zolang een patiënt/slachtoffer nog bij kennis is, is het dan ook goed om hem te ondervragen of hij/zij misschien bekend is met het feit dat hij diabeet is, indien dit zo is geef het slachtoffer/patiënt dan ook zoete dranken te drinken of suikerklontjes te eten.